Rozwój tajnych projektów zbrojeniowych w III Rzeszy wzbudził podziw i przerażenie równocześnie. Inżynierowie skupieni w ukrytych ośrodkach badawczych prowadzili prace nad nowatorskimi systemami uzbrojenia, które Hitler określał mianem Wunderwaffen. Celem tych przedsięwzięć było przechylenie losów wojny na korzyść Niemiec oraz złamanie strategicznej przewagi aliantów. Poniższe rozdziały przybliżają najważniejsze z tajnych broni, opisując ich genezę, przebieg badań oraz wpływ na historię konfliktu.
Technologie rakietowe i program V
W sercu nazistowskich eksperymentów rakietowych znajdował się ośrodek badawczy Peenemünde na wyspie Uznam. To tam zespół pod kierownictwem Wernera von Brauna opracował pociski balistyczne klasy A4, znane później jako V-2. Była to pierwsza na świecie rakieta zdolna do lotu suborbitalnego, stanowiąca przełom w wojskowej technice rakietowej.
Geneza i cele programu
Prace nad rakietami zaczęły się od prostych konstrukcji testowych, zasilanych ciekłym tlenem i alkoholem. Główne założenia obejmowały:
- osiągnięcie zasięgu minimum 300 km,
- możliwość przenoszenia ładunku bojowego o masie ponad 1 tony,
- automatyczną stabilizację lotu.
Pierwsze udane odpalenia miały miejsce w 1942 roku i od razu wpłynęły na przyspieszenie prac nad kolejnymi wariantami rakiet.
Skutki militarne i propagandowe
Stosowanie V-2 przeciwko Londynowi i Antwerpii wywołało panikę wśród ludności cywilnej, gdyż technologia ta była dotychczas nieosiągalna. Chociaż wyniki bombardowań nie zadecydowały o przebiegu wojny, to program rakietowy na stałe zapisał się w dziejach jako narodziny ery kosmicznej.
Lotnictwo odrzutowe i eksperymentalne samoloty
Niemcy dokonały przełomu w konstrukcji odrzutowych maszyn bojowych. Messerschmitt Me 262 był pierwszym odrzutowym myśliwcem, który wszedł do służby frontowej. Jego prędkość i zwrotność dalece przewyższały samoloty aliantów, lecz niedostateczne wsparcie logistyczne i polityczne spowodowały ograniczoną liczbę maszyn w równaniach bojowych.
Innowacje aerodynamiczne
Projektanci zastosowali:
- skrzydła o zmiennym profilu,
- dwa silniki turboodrzutowe Junkers Jumo 004,
- wylot spalin skierowany w dół w celu stabilizacji.
Dzięki tym rozwiązaniom Me 262 osiągał prędkość około 870 km/h.
Inne eksperymentalne konstrukcje
Oprócz odrzutowców hitlerowscy inżynierowie pracowali nad szybkimi bombowcami i myśliwcami odrzutowymi, takimi jak Heinkel He 162 czy prototypy myśliwców odrzutowych o napędzie rakietowym, lecz większość projektów nie opuściła fazy próbnych uderzeń.
Potężne działa i superdziała naziemne
Na polu walki Wehrmacht planował użycie superdział o olbrzymich kalibrach. Najsłynniejszym z nich było działo kolejowe Schwerer Gustav. Opracowane w latach 1936–1939, ważyło ponad 1 300 ton i strzelało pociskami o masie do 7 ton. Jego konstrukcja wymagała ponad 2 km torów i specjalnej lokomotywy do transportu.
Cechy konstrukcyjne
- kaliber: 800 mm,
- zasięg maksymalny: 47 km,
- załoga: ponad 200 ludzi,
- czas przygotowania do strzału: kilkanaście godzin.
Mimo imponujących parametrów Schwerer Gustav użyto jedynie podczas oblężenia Sewastopola, po czym projekt został porzucony ze względu na niską mobilność i złożoność obsługi.
Jednostki podwodne i morska strategia
Niemieckie U-Booty odegrały kluczową rolę w bitwie o Atlantyk. W ramach programu próbowano stworzyć podwodne okręty o zwiększonej autonomii i prędkości pod wodą. Przykładem był prototyp typu XXI, który mógł spędzić pod powierzchnią nawet do 72 godzin.
Rozwiązania techniczne typu XXI
- hydrodynamiczny kadłub,
- silniki diesla o zwiększonej mocy,
- cichsze śruby napędowe,
- system schnorchel do ładowania baterii pod wodą.
Chociaż kilka jednostek typu XXI weszło do służby pod koniec wojny, nie zdążyły one zmienić losów kampanii morskiej.
Broń biologiczna, chemiczna i zapomniane projekty
Poza rozwojem konwencjonalnego uzbrojenia III Rzesza prowadziła prace nad programem atomowym, który jednak nie osiągnął fazy produkcyjnej. Specjaliści eksperymentowali również z bronią chemiczną, planując użycie gazów bojowych na froncie wschodnim.
Niedoszłe katastrofy biologiczne
W laboratoriach tajnych wojskowych ośrodków rozważano wykorzystanie bakterii i wirusów do zanieczyszczenia zasobów żywności aliantów. Projekty te jednak zaniechano z powodu trudności w kontroli rozprzestrzeniania, a także obaw natury etycznej.
Inne tajne konstrukcje
- samolot bomba ciężka strat Dziewiętnasta Banditen,
- radary o dużej mocy do zagłuszania łączności,
- predyslinowane pojazdy opancerzone z silnikami turbinowymi.
Wiele z tych projektów nigdy nie opuściło fazy prototypów lub zostało zniszczonych pod koniec wojny, co sprawia, że do dziś pozostają owiane tajemnicą.